beyond borders

Palm Sunday of the Lord's Passion

2009-04-03T21:21:00.006-04:00

The core of our Christian faith is the Paschal mystery. The Paschal mystery means that Christ has died, Christ has risen, Christ will come again. And we celebrate the Paschal mystery everyday when we celebrate the Eucharist. But in the course of time, in the course of the year, we focus our hearts and minds to the Paschal mystery especially in the week that is called Holy Week. Why is it holy? It is holy not because of pain, because pain does not lead to sanctity. It is holy not because of suffering, because suffering by itself does not make us saints. It is holy because the One who suffered and the One who endured so much pain during this week put so much love into the pain, put so much love into the suffering, that is why this week is holy.

So what this week means is that we become holy because of love. Because St. Paul says, “You can even give up your body to be burned but if you have no love, you are nothing.” So we enter into the Holy of Holies, we enter into the heart of God who has opened His mind, who has opened His heart to us, and in this Holy Week, we reflect on His passion. The first day of this Holy Week is called Palm Sunday of the Lord’s Passion – that is the liturgical name of the day. It is Palm Sunday because we commemorate the entry of Jesus to Jerusalem. And when He entered, He entered to the song of the people, “Hosanna to the King of David!” “Hosanna to the Son of God.” The Son of God is entering Jerusalem. The people waved palm branches. We remember that on Palm Sunday. And not only do we remember, we also reenact, that is why we wave our palms, and the palms are blessed. Incidentally, the palms that are blessed on Palm Sunday this year become the palms to be burned for Ash Wednesday which we impose on our forehead at the start of Lent which is Ash Wednesday. But the most important component of Palm Sunday is not remembering, is not reenactment of the entry to Jerusalem, rather, it is a relationship - because Holy Week is not a matter of activities. Holy Week is not a matter of doing this and not doing that. Holy week is a matter of entering into a new kind of relationship with God, because our Christian life is not just a matter of what to do and what not to do. It is not a laundry list of activities. At the core of our Christian life is a relationship with a God who has chosen us, who loved us, and who wanted us to be holy. We enter into Palm Sunday and we call it the Palm Sunday of the Lord’s Passion because during the Eucharist, the Passion of the Lord is read. What does it mean? In the same liturgy, we hear the “Hosanna to the King of David”, and then, right after that, in a few minutes, we enter into the Passion, the same people who said “Hosanna...” will be the same people who will say “Crucify him!” The same people who welcomed Him to Jerusalem, will be the same people who will delight in seeing Him crucified. What does it show? It shows the fickle mindedness, the fickle heartedness of men and women.

But what makes that fickle mindedness and fickle heartedness of men and women even more embarrassing is that even if God, even if we have done such abominable things to God, God remains faithful. The fidelity of God does not depend on the fidelity of men and women. We can be unfaithful. We can be liars, we can be thieves, we can be robbers, we can violate His honor, we can violate His glory, and yet God will remain faithful. That is the big lesson of Palm Sunday. And we ask the Lord to keep us faithful like Him. So that when the trials come, we may be proven worthy as gold is tested with fire, when we are tested, may the Lord shine on us.

- Most Rev. Socrates B. Villegas, DD

Bishop of Balanga (Bataan, Philippines)

see the video on YouTube:

http://www.youtube.com/watch?v=uEc5fGO72-k&feature=user

Of Life And Faith...

2009-03-21T11:04:00.005-04:00

Precious was the only child of Ester and Mario. The only home they have ever had is the pushcart where they sleep at night. On the eve of Valentine’s day, a taxi driver fell asleep and crashed into the pushcart of Mario and Ester. Precious was virtually dismembered in the crash. After 2 agonizing hours at the Philippine General Hospital, she died in Mario’s arms.

The funeral was typical of the poor. Since the taxi company gave only a token amount, it was the other pushcart owners and squatters who made up the difference in cost – a cheap wooden box, cheap cosmetics to disguise a disfigured face, a rush to the cemetery since the hearse was needed for important funerals, and a corner in an undistinguished section of the cemetery. Mario and Ester were inconsolable.

Two weeks later, they took in as their own the abandoned child of a night club hostess.

Some miracles happen so fast that you cannot see them if you are not looking.

Source Somewhere....

A Great Man

2009-03-18T20:05:00.005-04:00

SOLEMNITY OF ST. JOSEPH - March 19

There are millions of saints that we paint in royal red because they shed blood as martyrs of Christ, witnesses to His own gift of His life. There are thousands of saints painted in shining gold because they were brilliant with miracles, eloquent as preachers, or attractive as missionaries. Thousands of saints are pictured with pen, scroll, ruler or book because they were great teachers, scientists, founders of schools or monasteries or convents or hospitals. Many saints were authors of great books that are still read by thousands today.

Numerous other saints are painted in bright colors because they were great leaders, kings, queens, emperors, knights in shining armor, even generals of armies like the famous young girl Joan of Arc, or brightly robed bishops, popes, abbots, mother superiors and father superiors. Take just one long look at the choirs of saints in heaven, and you are dazzled by all the color, all the talent, all the most tremendous of human accomplishments. Then we come to today’s saint. What dazzling colors do we find for him? Not the red of martyrs nor the scroll of a great author.

No – just a small workshop, a little hut with a battered shingle over the door. It says, “Joseph and Son, Carpenters.” But oh, which of the saints in heaven has the last laugh when those great millions start telling stories of their earthly accomplishments? Isn’t the humble carpenter, St. Joseph? Which of the other saints, except Blessed Mother Mary, can say, “Every day for almost 30 years, I sat at table with the growing boy who was the son of God. Daily I watched Him develop into manhood; I taught Him His prayers; I showed Him how to make chairs and tables. I couldn’t count the times I held Him in my arms when He was little; the times He hugged me and kissed me; the meals we ate together, the miles we traveled together, the joy we had in working together.

But Joseph, you are and always were a humble man, a good and holy man. As you reflect on your memories of the boy Jesus, you thank those millions of saints for "the great honors you pay to the Boy that we raised, Mary and I".

St. Joseph, pray for us....

-From Pray Today's Gospel, Mischke/Mischke

The Meaning of Life

2009-02-21T23:09:00.005-05:00

A story is told by Robert Fulghum, a Unitarian minister, about a seminar he once attended in Greece. On the last day of the conference, the discussion leader walked over to the bright light of an open window and looked out. Then he asked if there were any questions. Fulghum laughingly asked him what was the meaning of life. Everyone in attendance laughed and stirred to leave. However, the leader held up his hand to ask for silence and then responded "I will answer your question." He took his wallet out of his pocket and removed a small round mirror about the size of a quarter. Then he explained "When I was a small child during World War II, we were very poor and we lived in a remote village. One day on the road, I found the broken pieces of a mirror. A German motorcycle had been wrecked in that place. I tried to find all the pieces and put them together, but it was not possible, so I kept the largest piece. This one. And by scratching it on a stone, I made it round. I began to play with it as a toy and became fascinated by the fact that I could reflect light into dark places where the sun could never shine. It became a game for me to get light into the most inaccessible places that I could find. I kept the little mirror, and as I grew up, I would take it out at idle moments and continue the challenge of the game.

As I became a man, I grew to understand that this was not just a child's game, but a metaphor of what I could do with my life. I came to understand that I am not the light or the source of the light. But light - be it truth or understanding or knowledge - is there, and it will only shine in many dark places if I reflect it. I am a fragment of a mirror whose whole design and shape I do not know. Nevertheless, with what I have, I can reflect light into the dark places of this world - into the dark places of human hearts - and change some things in some people. Perhaps others seeing it happen will do likewise. This is what I am about. This is the meaning of my life." (1)

Do we reflect the light of Christ into the darkness of other people's lives? Will the world be a better place for our having been in it?

From It Was On Fire When I Lay Down On It, by Robert Fulghum. Ivy Books, 988.

Indeed, Mountains Moved...

2009-02-01T07:39:00.004-05:00

If you have faith.... yes, not only did the mountains move, your dreams became real. Sometimes, there are two sunsets in the horizon.

Waiting for the Mountains to Move...

2009-01-22T15:53:00.006-05:00

They said that faith can move mountains. Now, I am waiting for the mountains to move.....

EPIPHANY SUNDAY

2009-01-03T12:10:00.007-05:00

MY STAR…

We don’t know how many stars are in the sky, maybe billions. When I was a young boy, I dreamt of counting the stars, I dreamt of catching a star and place each star in my transparent cookie jar. Then keep them under my bed, watch them exude their brightness when I turn off the lights in my room. Or sometimes, mix them with my fireflies in the transparent cookie jars. The child in me beckons me to come back – on those starry nights when the wind was sweeter, it seems, or maybe because my life was not as complicated as it is now. I used to look for my star at night. When I grew up, I lost track of my star, not that it stopped sending its brightness, well may be yes, but, the reason was that there were other stars in my life that came – the busyness of adults would rob us of stargazing, of star-counting, of cookie jars and of catching fireflies.

Today we celebrate Epiphany Sunday. The word 'epiphany' comes from Greek and it means a 'showing' or 'manifestation'. We usually call this day “Three Kings Sunday” . We might be concerned to know if the story did happen. But a story, especially a biblical story, is concerned with meaning. Instead of asking of the hard facts, we should reflect on its meaning in our lives. But let us see how this wonderful story unfolded…

So the wise men or magi were associated with the interpretation of dreams, Zoroastrianism, astrology and fortune-telling. We are not told what their names were or how many were the kings or the wise men who visited Jesus. The number 3 must be based on the kinds of gifts they brought. And they were also given names -- Caspar, Balthasar, and Melchior. Caspar was represented as black and thus they were understood to represent the whole non-Jewish, Gentile world which came to Christ. We are told, too, that they came "from the east" or any distant place. But the fact remains that they were guided by this mysterious star – that they believe would point them to the place of the child. In fact, there were dangers around them – they will be traveling in a faraway place – there were robbers who might stop them or kill them or wild animals to eat them or any danger that went with distant travels. But because they knew the star, they knew the “why?”, they will bear all the “hows”. Despite the human danger from Herod and his men, when they saw the Child, they made a decision not to go back to the same path. When they saw the Child, their dream was fulfilled.

Who is or what is the star in our lives – that despite the dangers, despite the uncertainty, we are willing to give our all – just to reach that star. When Viktor Frankl, the Austrian psychiatrist and philosopher who was detained in a concentration camp in Auschwitz during the Nazi rule, in his book, “Man’s Search for Meaning”, was asked how he was able to survive under the grueling conditions in the concentration camp, said, “He who has a why to live can bear with almost any how.”

His “why” is his star – that despite the dangers he was facing and the pain he was feeling, he was focused on his star- to survive! I think, we could reflect on this and ask ourselves today about our “whys” in our lives – our guiding stars - that despite the possible consequences, we are ready to face them – all the “hows” can be transcended and endured because we know the star in our lives…

Ask ourselves today - how and to what is God calling me? Where does he want me to find him, to serve and follow him? We may have our priorities already fixed and so have stopped or have never even started to look for the real priorities, the God-sent stars in our lives. This very day, let us stop in our tracks- in our journeys in the road called Life. At this stage, there are many things which, for better or worse, we may not or cannot change, some decisions, right or wrong, which cannot now be undone. But it is not too late to look for our star and begin following it from where we are now.

The wise men did not know where the star would lead them. They just followed the star until it brought them to Bethlehem -- and to Jesus. They did not, I am sure, regret their decision. If we can only have the courage and the trust to follow their example, I doubt if we will have regrets either. If we have not already done so, today is the day to make that start. Follow your star! If you know your “why” in life, all the “hows” will be endured and transcended. This is what it means to celebrate Epiphany – it is not in the falling but in the rising after a fall!

image from Google search

2009-01-02T22:51:00.003-05:00

WAITING...

Not for winter, nor for autumn to fade

Not for the leaves to turn green

Nor the shadows beneath the trees

But for dreams to be made real.

Not for the mountains to move

Nor the grounds to dry up

Not just the melody but the love

And the hope for every song.

Not just for the park bench and the stories

And the laughters and the whispers

But for the breath of life and faith

And the inspiration to move on.

I sat on the same park bench

The same cobbled stones and the lake nearby

With the memories and a prelude to Advent

And the birth of Love within.

The park seemed lonely, mysteriously quiet

But we have promises to keep...

*******

December 1, 2007

Happy New Year!!!

2009-01-01T11:57:00.005-05:00

THE PARADOX OF OUR TIME

The paradox of our time in history is that we have

taller buildings but shorter tempers,

wider freeways, but narrower viewpoints.

We spent more, but have less,

we buy more, but enjoy less.

We have bigger houses and smaller families,

more conveniences, but less time.

We have more degrees but less common sense,

more knowledge, but less judgment,

more experts, yet more problems,

more medicine, but less wellness.

We have multiplied our possessions, but reduced our values.

We talk too much, love too seldom, and hate too often.

We've learned how to make a living, but not a life.

We've added years to life not life to years.

We've been all the way to the moon and back, but have

trouble crossing the street to meet a new neighbor.

We conquered outer space but not inner space.

We've done larger things, but not better things.

We've cleaned up the air, but polluted the soul.

We've conquered the atom, but not our prejudice.

We write more, but learn less.

We plan more, but accomplish less.

We've learned to rush, but not to wait.

We build more computers to hold more information, to produce

more copies than ever,

but we communicate less and less…

These are the times of fast foods and slow digestion,

big men and small character,

steep profits and shallow relationships.

These are the days of two incomes but more divorce,

fancier houses, but broken homes.

These are days of quick trips, disposable diapers, throwaway

morality, one night stands, overweight bodies, and

pills that do everything from cheer, to quiet, to kill.

It is a time when there is much in the showroom window and nothing in the stockroom.

A time when technology can bring this letter to you,

and a time when you can choose either to share this insight, or to just hit delete.

Remember, spend some time with your loved ones, because

they are not going to be around forever.

Remember, say a kind word to someone who looks up to you in awe,

because that little person soon will grow up and leave your side.

Remember, to give a warm hug to the one next to you,

because that is the only treasure you can give with

your heart and it doesn't cost a cent.

Remember, to say, "I love you" to your partner and

your loved ones, but most of all mean it.

A kiss and an embrace will mend hurt when it comes from

deep inside of you.

Remember to hold hands and cherish the moment for

someday that person will not be there again.

Give time to love, give time to speak, and give time

to share the precious thoughts in your mind.

AND ALWAYS REMEMBER:

Life is not measured by the number of breaths we take,

but by the moments that take our breath away.

*Author Unknown*

2008-12-30T10:30:00.003-05:00

THE WORK OF CHRISTMAS

by Howard Thurman 

 When the star in the sky is gone,

When the Kings and Princes are home,

When the shepherds are back with their flocks,

The work of Christmas begins.

To find the lost,

To heal the broken,

To feed the hungry

To release the prisoner,

To teach the nations, 

 To bring Christ to all

To make music in the heart.

******

2008-12-29T07:00:00.001-05:00

SAYING GOODBYE...

Simply,

Beyond words.

Because words are not enough.

But the heart knows it all.

It is also saying hello

To the promise, to the dream

Of your waiting friends

And loved ones

Back home.

It is also facing life

That a loving father and a sister are no more

But not the love

And the memories in between.

Another chance to say Yes

To my God who will never give up loving

Will never give up waiting...

December 2, 2007

2008-12-24T21:40:00.001-05:00

STANDING STILL

Almost motionless,

As the passing buses erase the wrinkles in my face

And the gloom that covered my eyes

But not the dreams.

The heroes of long ago stood gazing

And the fortress of freedom envelopes

The aura of a lost soul

But not a lost dream.

And the winds continue to bring chill

Crawling into the shoulder of an old jacket

And the closed fist inside the pocket

Bringing ice to the rosary and the coins

But not to the spirit.

Standing still

On a breezy afternoon

Looking for the sunset

And the memories.

November 8, 2006

2008-12-23T21:39:00.000-05:00

REMINISCENCE

When I was young

I believed that oceans

Have no memories,

Only waves.

When I was young

I saw the trees

And the falling leaves,

But not the shadow.

I saw the wrinkles

But not the worries,

The body

But not the heart,

When I was young.

Suddenly

When many years

Crept inevitably beneath a tired foot

And an aching shoulder,

You will see

The memories of the ocean

The shadow of the tree

The heart of a traveler

And the spirit of a dream.

November 9

2008-12-22T21:36:00.000-05:00

WAITING FOR THE MOUNTAINS TO MOVE

There she knelt

With all her might

Asking for the impossible

Below the old Virgin

Aged by time

And prayers.

She walked as flawless as the sunset

And as silent as the shadows

Her mind wandering

Lost in the city

Hurrying to find a home.

She was waiting for the mountains to move

And her dreams to come true

And her life would have meaning

And her soul would not be lost.

But the mountains stood still

And her prayers left unanswered

But she went to the old Virgin

Just the same

As the angelus bell continues to toll

And her thoughts are lost in the darkness

But not to oblivion's trail

But not her faith.

November 10, 2006

2008-12-20T20:47:00.000-05:00

ika-21 Linggo sa Karaniwang Panahon

SINO DAW?

Sino daw si Hesus? Tanong sa mga alagad, tanong din sa atin...

Sabi kasi ni Sister, siya raw iyong namatay sa krus. Siya rin iyong ipinanganak sa sabsaban. Siya rin iyong hinanap ng mga magulang noong bata pa siya, nagparami ng tinapay, naglakad sa tubig, iniwan ng mga kaibigan, nagpasan ng krus, hanggang sa siya ay namatay. Nguni't sa ikatlong araw, muling nabuhay. At kung anu-ano pa.

Sabi rin ni Father, siya iyong nagtatag ng Huling Hapunan, na hanggang ngayon ay ating pinagsasaluhan. Siya rin iyong nagtawag ng mga alagad upang maging kaibigan niya sa pagpapalaganap ng kaharian ng Diyos, siya rin iyong nagpaliwanag kung ano ang kahulugan ng maging alagad ng Diyos, pagpapaliwanag na kasabay ng pagsasabuhay nito. Siya rin iyong nagpakilala sa atin kung paano mag-alay ng buhay para sa kaibiagn.

E, ano ngayon? Ngayong alam na nating lahat ito, simula pa sa Katesismo noong bata pa tayo. Simula noong panahon na marami pang gumagalang sa matatanda, nagmamahal sa mga pari, nag-uunahan magpa-upo ng matanda sa bus, nakabelong nangasisimba... noon pa ito di ba? E ano ngayon kung alam na natin itong lahat.... Nang makilala mo ba si Hesus, nagbago ang buhay mo? Nang makilala mo ba si Hesus ay iniwan mo na ang pagiging lasenggo at sinunggaling? Nang makilala mo ba si Hesus, nagbago ang direksiyon ng buhay mo?

Ang hinahanap ni Hesus na sagot ay hindi iyong mga de-kahon at naka-kwadrong kasagutan na na minsan ay parang display ng mga larawan. Ang hinahanap na sagot ni Hesus ay isang simpleng pagtanggap na - noong nakilala mo Siya, nagdeklara ka ng digmaan laban sa kasalanan at magulong buhay, at nagpasya kang sundan Siya, ano man ang kahahantungan nito.

2008-12-19T20:46:00.000-05:00

Ang MODERNONG EMAUS

(PAGLALAKBAY)

Abril 10, 2005

Naalala ko noong seminarista pa ako. May kaibigan akong isang seminarista rin. Namatay ang kanyang ama sa isang sakit. Dating driver ang kanyang ama sa biyaheng Bataan. Sa kanyang pasasalamat sa mga nakiramay sa kanila pagkatapos ng Misa, sinabi niyang “sa maraming pagkakataon, inihatid kayo ng aking ama sa pamamagitan ng pagmaneho niya sa bus. Nakarating kayo sa Maynila at sa Bataan. Inihatid niya kayo. Ngayon, ating siyang ihahatid. Tayo naman ang maghahatid sa kanya sa sementeryo. Tayo ang magmamaneho, siya ang nag-iisang sakay – pauwi sa hantungan nating lahat.”

Ang buhay daw ay isang paglalakbay. At sa bawa’t paglalakbay, may mga bagay na parang pare-pareho tayo ng karanasan. Minsan, may mga nakakasabay tayo, minsan, pare-pareho tayo ng karanasan ng pagkabagot sa mahabang paglalakbay, at minsan naman, ay sabay-sabay tayong natutuwa sa pagdating natin sa ating mga patutunguhan.

Ngayong Linggo, muli nating narinig ang Mabuting Balita – ang paglalakbay ng 2 alagad patungong Emaus. Saan nga ba ang Emaus? Sabi ng mga iskolar, mahirap ituro ang lugar sa modernong mapa. Sabi naman ng iba, sadyang hindi pang-mapa ang daan patungong Emaus – sapagka’t ito ay kuwento ng ating paglalakbay sa landas ng buhay. Nagtaka ka ba kung bakit walang pangalan ang isang alagad? Marahil, ikaw iyon, o si Lucille, o si Ando, si Jun, o kahi’t sino sa atin. Sapagka’t ang kuwento ng Emaus ay kuwento ng ating paglalakbay. Sabay-sabay nating naranasan ang may makasabay. Kung minsan pa nga, ang mga nakakasabay natin sa landas ng buhay ay ang mga taong nagiging gabay natin, nagiging kaibigan. Kung minsan, para bagang may iniiwasan tayong karanasan kaya nagmamadali tayo, kung pwede lang ay huwag na nating madaanan ang mga pagsubok, ang mga problema sa buhay. Gusto na nating madaliin ang araw. Gusto na nating tumakbo sa susunod na kalye ng buhay. Gusto na nating tumalon sa susunod na kabanata. Pero, teka, di ba kailangan lamang na daanan ang unang baytang para makarating sa susunod?

Ang dulo ang mahalaga. Sa Ebanghelyo ay nagpakilala si Hesus sa pagpipiraso ng tinapay. Baka nga sa paglalakbay nating ito, ilang beses na nating nakasabay si Hesus, pero hindi man natin Siya nakilala, kasi, abala tayo sa ganito at ganoong gawain. Baka Siya na nga ang tumapik sa balikat mo nang ikaw ay halos wala nang nakitang kaibigan, o kaya, Siya na yata iyong isang kaibigan na hindi mo man lang napasalamatan kasi lagi naman siyang nandidiyan sa tabi mo. Halos araw-araw nakikita mo siya, pero, nang mawala siya, saka mo hinanap. O si Hesus na kaya si Reylen nang iwanan siya ng mga magulang kasi may kanya-kanya na silang “other half?” Patuloy pa rin yatang hindi nakikila si Hesus sa landas na ito ng buhay kasi abala tayo – lalo na si Señor politiko na papikit-pikit pa habang inaawit ang Ama Namin, iyon pala ay ay may mga goons na hihingi ng pangtustos sa kanyang kampanya. Ang mga ganitong tao sa landas ng buhay ay tiyak na walang Hesus na makikilala.

O si Padre X sa Cotabatao na nakita ko sa Imbestigador kanina sa Channel 7 at si Padre na pari ng mga Agta sa Cordillera? Hindi man yata matulungan ng gobyerno ang kanilang ipinaglalaban – kapayapaan at edukasyon lang naman kasi – walang kamera at tv coverage nga naman – o kaya – malayo pa kasi ang election. Hindi nga natin makilala si Hesus na kasabay na pala natin sa landas ng buhay. Hindi man yata makita ang mga nag-aalay ng sakripisyo ng kabayanihan at kabanalan sa iba’t ibang sulok ng bansa – kasi nga naman – hindi “controversial”.

Di bale, sa dulo ng paglalakbay na ito, magpapakilala si Hesus. Kung hindi man sa nilalakaran natin, sa landas na pagdadalhan sa atin ng “strangherong” ito – sa Kanyang bahay! Doon – tiyak na wala nang mga alalahaning tatakip sa ating mga mata, puso at isipan. Kusa nating makikilala Siya sa pagpipiraso ng tinapay sa Kanyang Kaharian. Pero, sana ay ngayon na natin Siya makilala. Baka magkaroon pa ng pag-asa ang ating bansa, ang ating lipunan.

2008-12-18T20:46:00.000-05:00

BIDA o KONTRABIDA ?

Ika-2 Linggo ng Muling Pagkabuhay

3 Abril 2005

Nasanay na tayo sa mga pelikula, kaya nagtatanong tayo agad tungkol sa mga tauhan kung sino ang bida o kontrabida. Nadala na rin natin ito sa ating pagninilay sa mga pangyayari sa Banal na Kasulatan. Kaya, nagtatanong din tayo kung siya ba ang bida o kontrabida. Ngayon, sa Ebanghelyo, ang tanong ng marami ay – bida ba o kontrabida sa Tomas.

Marami ang nagsasabing kontrabida si Tomas. Biruin ninyo, nang magpakita si Hesus, wala siya. Pagkatapos, pinagdudahan pa ang kanyang mga kapatid sa pananampalataya na hindi totoong nagpakita si Hesus sa kanila. Sa mga mahilig magpauna sa pagninilay, sasabihin pa nilang diskumpiyado si Tomas. Sa ating modernong mundo, ang taong diskumpiyado ay hindi kinagigiliwan. Pero teka... suriin natin ang sitwasyon. Bakit wala si Tomas sa grupo ng mga alagad? At bakit ang mga alagad ay naiwan sa bahay at hindi sila lumalabas, hindi ba dapat na matuwa sila sapagka’t ang kanilang Guro ay muling nabuhay? Nabalitaan na nila ito, ah. At hindi ba nila naalala ang sinabi sa kanila ni Hesus na Siya ay muling mabubuhay? Teka, teka...... maglaro tayo.....

Alam n’yo ba kung bakit ang mga alagad, maliban kay Tomas ay nakakulong sa bahay? Kasi duwag sila. Takot. Kung ganoon, makasarili pa rin. Bakit hindi nila kayang panindigan na si Hesus ay muling nabuhay? Pero si Tomas? Marahil ayaw niya ang sitwasyon sa bahay – ano ba iyan, akala ko ay muling nabuhay si Hesus, bakit parang biyernes santo pa rin ang mga mukha ninyo? Mabuti pa, umalis ako dito sa bahay na ito.... Aha, matapang si Tomas. Tunay na alagad, handang manindigan!!!

Natural lang na pagdudahan ni Tomas ang mga alagad. Kung biyernes santo ang mga mukha nila at duwag pa sila, ano’t ngayon ay sasabihin pa nila na nagpakita si Hesus sa kanila? Bakit hindi kayo lumabas sa mga daan at ibalita na si Hesus, ang ating guro ay muling nabuhay! Bakit duwag pa rin kayo? Ayan, nagtatanong, nagsisiguro, hindi nagpapadala sa mga bali-balita – tunay na alagad. Hindi nadadala sa hangin o alon ng mga haka-haka.

Ngayon, sino ang tunay na bida? Mapalad si Tomas. Siya ang tunay na bida!

2008-12-16T20:45:00.000-05:00

SINO ANG BULAG?

Ika-4 na Linggo ng Kuwaresma

6 Marso 2005

Ewan ko basta naalala ko ang kuwentong ito na matagal nang nangyari sa isang parokya na tawagin nating Parokya ng Maski Saan, sa Diyosesis ng Kahi’t Saan, at ang Kura Paroko ay si Padre Kung Sinu-sino. Ganito po iyon. Maraming baryo ang sakop ng Parokya ng Maski Saan, kaya’t may mga Linggo na ang naghahatid ng Banal na Komunyon sa ilang Baryo ay mga Lay Ministers. Isa sa mga Lay Ministers si Brother Ben. Mabuting tao si Brother Ben, iginagalang ng komunidad. Driver siya ng isang mayamang pamilya. Ang asawa niya ay nagsisilbing labandera rin ng pamilyang ito... Kilala rin ang pamilyang ito na malakas magbigay ng abuloy sa mga pagawain ni Padre Kung Sinu-sino. Hindi alam ng mag-asawang mayaman na naglilingkod si Brother Ben bilang Lay Minister.

Minsan, nagsimba ang mag-asawang mayaman, sa pag-aakalang si Padre Kung Sinu-sino ang magmimisa. Sapagka’t malapit lamang ang bahay nila sa kapilya, naglakad lamang sila upang magsimba. Laking gulat sila nang makita nila ang driver nilang si Brother Ben na nakabihis, nakapolong puti at nasa unahan ng kapilya at namumuno pa sa pagdiriwang. Masaya ang mga tao. Malakas ang awit, malakas ang mga sagot, at masaya silang nakikinig sa pagbabahagi ni Brother Ben. Lahat ay nakikinig at nagninilay sa pagdiriwang, maliban sa mag-asawa. Matatapos na ang pagdiriwang, hindi pa rin matapos ang pagbubulong ng babaeng mayaman sa kanyang asawa kung tatanggap ng komunyon o hindi. “Driver lang natin ‘yan, bakit tayo susubo?”

Mga kapatid, minsan bulag tayo. Mas pinapansin natin ang may dala kay Kristo hindi si Kristo mismo. Bakit, nawawala ba si Kristo kung ang may dala nito ay isang driver? Nawawala ba si Kristo kung katulong lang natin ang nagdadala nito? Nawawala ba si Kristo kung hindi natin ka-vibes si father na magdadala nito? Sino ang bulag at hindi nakakakita kay Hesus

Ang panahon ng kuwaresma ay panahon para tingnan natin si Hesus sa kapaligiran. Kung hindi man natin Siya makita sa kapaligiran, ipakita natin Siya na nananahan sa ating mga puso. Kung hindi mo makita si Hesus sa lipunan, ipakita mo Siya sa puso mo.

2008-12-15T20:45:00.000-05:00

ANG PAGBABAGONG-ANYO

Ika-2 Linggo ng Kuwaresma

Bigla lang pumasok sa isip ko ung litratistang nakilala ko dito sa parokya. Marami siyang litrato ng iba’t ibang mukha ng bata – may masaya, may umiiyak, may kumakain, meron pa ngang habang pinapalo ng nanay niya. Isang araw, may bata daw siyang nakuhanan ng litrato na duguan ang mga paa. Ang tanong ng ilan ay alin ba ang nauna – ung pagkuha niya ng litrato o ang pagtulong niya sa bata? Nakalulungkot malaman na hindi man niya natulungan kasi abala siya sa pagkuha ng iba’t ibang anggulo ng bata – ang mukhang may guhit ng sakit, ang matang mayaman sa luha, ang maliliit na paang maraming dugo, ang punit-punit na damit – hindi na yata niya nalaman na ang bata ay nakagat ng aso at nagpagulong-gulong sa lupa para lang matakasan ang aso.

Ito ang tukso sa mga alagad ni Hesus – tulog sila sa katotohanan – kaya hindi nila naunawaan ang pagbabagong-anyo ni Hesus. Gusto nilang gawing kuwadro ang karanasan – dito na lang tayo sa karanasang ito na feeling good kasi mas okay ito. Dito na lang tayo sa karanasang ito kasi walang problema. Dito na lang ako sa iba’t ibang anggulo ng batang duguan kasi wala pang litratong ganito... ang tukso ng modernong tao ay pahalagahan ang resulta hindi ang proseso, ang pahalagahan ang mga dapat at di dapat kaysa masasagasaan ang damdamin at mga tao... Ang isang kahulugan ng pagbabagong-anyo ay upang makita natin ang isang mas malawak na katotohanan: kinalulugdan ng Diyos ang bawa’t isang nagbabago, nagsisisi, nagbabalik-loob, umuuwi sa tahanan ng Ama. Hindi nakakahong Katoliko. Kapag nakafocus tayo sa mga dating kinauugalian natin, kapag hindi na natin nakikita ang pag-asang dala ng bagong umaga, kapag lagi na lang nating ikinakahon ang nakaraan at pilit na ipinapasok ito sa ngayon, hindi rin natin makikita na ang bata pala ay duguan at kailangan ang tulong, si ganito at ganoon pala ay nagbago rin kaya kailangang magsimula ulit kami sa aming relasyon, si Hesus pala ay hindi lamang pangSanto Niño na isinasayaw kundi may Hesus sa krus na lumaki at nagpakahirap para sa atin...

Ang Kuwaresma ay pagbabago ng focus sa buhay natin. Kung hindi natin makita ang pagbabagong-anyo ng kapuwa, ipakita natin ito sa ating sarili. Mas maganda ang mundo kung nasa mata tayo ng Panginoon.

2008-12-15T20:44:00.000-05:00

TUKSO...

UNANG LINGGO NG KUWARESMA

Siguro mahihirapan tayong makita ang mukha ni Satanas kung hahanapin natin siya bilang isang hiwalay na nilikha. Pero kung titingnan natin ang ating sarili sa salamin, makikilala natin ang mukha ni Satanas. May gel pala siya. May brace pala siya. May make-up pala siya... sa maikling salita – kamukha pala natin si satanas. O siguro ang angkop ng salita ay – nakatira pala siya sa atin.

Kapag niyakap mo ang tukso, niyakap mo si satanas. Sabay sa pagyakap mo ay ang pagnanasa mong patirahin siya sa katawan mo, sa puso mo sa buong pagkatao mo. Hindi na natin kailangang hanapin pa ang mukha niya na para bagang nakakatakot kasi ang mukha natin at ang mukha niya ay iisa na lang. Madalas sabihin nating “sapagka’t kami ay tao lamang” kaya tayo ay natukso. Pero sa katunayan, nilikha tayong kawangis ng Diyos. Kung ganoon, nilikha tayong singtibay ng Diyos na kayang labanan at daigin ang tukso, kayang daigin si satanas. Ginusto nating magpatukso kaya tayo natukso. Ang dapat nating sabihin ay, “sapagka’t kami ay tao lamang, kaya kayang kaya naming labanan ang mga tukso.

Sa panahon ng kuwaresma, suriin natin ang ating sarili. Sino ba ang pinatutuloy natin sa puso natin? Si satanas o ang Diyos? Kung gusto mo ring makita ang mukha ng Diyos, hiwag ka nang tumingin sa malayo. Pumunta ka sa salamin, malalaman mong ang Diyos pala ay may lipstick, may make-up, may gel, may braces din, kasi oras na niyakap natin Siya, kamukha natin Siya sapagka’t mananahan din Siya sa katawan natin.

Ang panahon ng kuwaresma ay panahon para tingnan kung sino ang kamukha natin.

2008-12-14T20:43:00.000-05:00

SI ERIKA, at iba pa...

(Pagninilay sa Kapistahan ng Sto. Niño)

Ang taon ay 1995. Isang Linggo, kapistahan noon ng Sto. Niño, ako ay nakadestino pa sa Balanga noon. Sa lumang kumbento na ang hagdan paakyat ay parang “hanging bridge”, isang tanghali, ay nakita kong paakyat ang isang babaeng parang Nanay ko na sa edad. Dahan-dahan ang kanyang pag-akyat, sinalubong ko at inalalayan. Pinaupo sa kawayang upuan na hanggang ngayon ay buhay pa sa bagong kumbento, ang babae ay nagpakilalang labandera sa isang restawran sa may kalsadang papuntang Tuyo. Hindi lang daw restawran ito. Pag gabi, may mga patay-sinding ilaw at mga babaeng may pinta ang mukha, sabi niya. Sa kamay ng babaeng ito ay isang kahon ng katol. “Pababasbasan ko po, Father”, sabi niya. “Hindi po nanay binabasbasan ang katol”, sabi ko. “Hindi po katol ito, Father. Ang laman nito ay si Erika”. May halong pagkamangha at pagkalito, kinuha ko ang kahon ng katol, binuksan, at nakita ko si Erika. Isang batang patay – inabort daw ng ina sa restawran, inihulog sa toilet bowl, at napulot ng babaeng nagpakilalang labandera na ayaw sabihin ang pangalan. Kinabahan ako. Sa itsura ng bata, babae nga siya. Humigit kumulang 4 na pulgada ang haba, maitim o dark violet ang kulay. Siya pala si Erika. Ang sanggol na si Erika.

Hindi na mawala sa isip ko si Erika tuwing darating ang Kapistahang ito. Masyadong ironic. Masyadong malungkot. Matapos kong magmisa ng 4 noong Linggong iyon, ang mukha ni Erika ang pumasok sa isip ko at kanyang higaang kahon ng katol. Matapos kong maipahayag ang Salita ni Hesus na “Ingatan ninyo na huwag hamakin ang isa sa maliliit na ito. Sinasabi ko sa inyo: sa langit, ang kanilang mga anghel ay laging nasa harapan ng aking Ama.”, dumating ang isang kagaya ni Erika, at marami pang hindi na nabasbasan, at marami pang naihulog sa toilet bowls, at marami pang itinapon na lamang sa kung saan. Ang sabi ni Hesus...”Ingatan ninyo na huwag hamakin ang isa sa maliliit na ito...” Ewan ko lang kung ilan pa ang susunod kina Erika. Sana ay natuto na siyang sumayaw ng otso-otso ngayon o kaya ay “Totoy Bibo” at kung anu-ano pang “pasaway” na tugtog. O baka sila na ang mga ipinanganak na magiging politikong magpapabago sa mukha ng ating lipunan, o magbibigay ng pag-asa sa kapuwa....

Mga kapatid, ano ba ang nasa isang bata na dapat matutunan nating matatanda? Marami. Pero sa ngayon, nais kong magbigay lamang ng isa: ang kakayahan ng mga bata na pahalagahan ang ngayon, ang kasalukuyan. Tayong matatanda, hindi na mapakali sa ngayon at dito ng buhay natin. Oo nga, ang relo natin at kalendaryo ay para sa oras at araw na ito, pero ang diwa ay para sa bukas: ano kaya ang daratnan ko? Babatiin kaya ako ni ganito at ganoon? Okay kaya ang bagong pari? Papasa kaya siya sa panlasa ni kuwan at ganoon? At kung anu-ano pang abalahin ng bukas. O pwede ring nasa nakaraan pa ang diwa natin. Na stroke si Tisya kasi galit na galit siya nang makita si Weng na nakasagutan niya noong isang taon sa may palengke. Nanginginig sa galit si Petra kasi hindi siya napagbigyan sa kanyang request na magbakasyon noong isang buwan....

Ang bata ay walang pakialam sa kahapon at sa bukas. Paluin mo siya. Bukas, babalik siya sa iyo. Hindi man niya iniiisip kung ang mga loyalista ni FPJ ay mag-aalsa. Ang mahalaga sa kanya ay ito: yakap siya ng kanyang ina, kinakantahan ng kahi’t na sintunadong “Bulaklak” ng SexBomb, basta si nanay lang, wala nang iba. Hindi naman sinasabing hindi na tayo dapat magnilay sa kahapon para matuto sa kasaysayan. Hindi naman sinasabing hindi na tayo maghahanda para bukas. Basta ngayon. Basta si Hesus lang ang Diyos ko, Hindi ang kung sinu-sinong diyos na nagbabawal maglibing kung lunes, bawal magpakasal kung biyernes, bawal ang itim na pusa... basta si Hesus lang ang Diyos sa buhay ko, hindi ang diyos ng papuri, ang diyos ng salapi, ang diyos na laging pumapansin, at kung sinu-sino pang diyos ng lipunang Pilipino. Basta magkakasama tayo ngayon, pahalagahan ang mga sandsaling ito kasi hindi na ito maibabalik pa: pahalagahan mo ang pagiging pari: hindi na mauulit ito; pahalagahan mo ang pagiging ina ngayon, bukas, malalaki na sila, hindi mo na madadala sa isang tingin lang; pahalagahan mo ang pagiging ama ngayon, bukas, lolo ka na; pahalagahan mo ang pagiging layko ngayon, bukas, iba na naman ang mga karansan.... pahalagahan mo ang ngayon at dito ng buhay mo.

Mga kapatid, may matututunan tayo sa mga bata. Kung hindi, hindi ka makakapiling ni Hesus.

2008-12-13T20:44:00.000-05:00

TINAWAG KITA...

May kuwento ang bawa’t bokasyon.

Noong maliit pa ako, ayaw kong magpari kahi’t lagi kaming nagsisimba. Kasi masungit ‘yong pari. Sabi ng nanay ko, parang matandang dalaga daw, hindi ngumingiti, ayaw sa mga bata, namimingot kapag may batang nag-iingay. Kaya sa tuwing magsisimba kami, doon kaming mga bata sa playground ng simbahan. Ang alam ko, sasama kami sa pagsimba kasi pagkatapos kakain kami ng toasted siopao sa restawran. Ganoon lang.

Nang mag-grade six ako, sa aming graduation Mass, naghanap ng sakristan ang pari. Ibang pari siya, mas bata, mas mabait, ngumingiti at nakikipagkuwentuhan sa amin. Napilitan akong mag-volunteer. Matapos ang Misa, sabi niya, magsakristan ka. Hindi pa rin ako sumunod. Sa high school, may mga seminaristang pumunta sa University of Nueva Caceres. Nag-vocation campaign. Nagtawanan lang kami. Pero, may kakaiba nang hiwaga ang katedral sa Naga kung ako ako tatanungin. Hindi nila alam, kahi’t hindi Linggo, pumupunta ako doon para magdasal. Nang dumating ang Martial Law, ang lahat ay natahimik. Pati ang simbahan. At lumipas ang maraming taon. Nagtapos ako ng kolehiyo, BSC – Accounting. Nakapasa sa CPA Board Exams, nagtrabaho sa BPI Audit bilang Junior Auditor, sa Herdis Group of Companies bilang Financial Analyst, tapos sa Petron Corporation bilang Internal Auditor. Walong taon ako doon. Wala na ang simbahan sa buhay ko. Nang pinatay si Ninoy Aquino, birthday ko pa naman, isa ako sa mga nagtanong kung saan patungo ang ating bansa. Isa ako sa mga sumama sa mga rallies. Doon, muli kong nakita ang simbahan na aktibo sa pakikibaka para sa bansa. Doon ko muling nakita ang altar, ang insenso, ang mga kandila, ang mga pari at madre, at ang Diyos na kapiling ng bayan. Doon ako muling nagtanong, kasabay ng pagtanong ko kung saan patungo ang bansa – ang tanong ko – saan ako patungo bilang Kristiyano. Dumami ang mga rallies, Pero ang napuna ko, ang hinahanap ko na ay ang Salita ng Diyos pagkatapos ng mga rallies. Hinanap ko ulit ang sabsaban sa puso ko.

Nagdesisyon ako. May ibang buhay at landas na tatahakin ako. Isang alternatibong buhay. Nagsimula akong magtanung-tanong sa pagpapari. Mag-isang nagsearch-in. Hanggang sa tulong ng ilang kaibigan, nakita ko ang San Jose Seminary sa Ateneo Campus, matapos ang pagdalo ko sa KOMPIL (Kongreso ng Mamamayang Pilipino) na nagpulong sa Ateneo gym kung boycott ba o hindi ang ATOM na kasama ako. Mag-isa akong nag-apply sa seminaryo. Nakapasa. Itinago ko sa mga kaopisina ko at sa aming bahay. Nang sigurado na ako na magpapari, nagEDSA People Power 1. Hindi muna ako nagreport sa seminaryo para magpa-interview. Kaya lang, ang mga nakilala kong pari at seminarista ay nakasama ko sa EDSA. Ang sabi ko, pwede pala, pwede palang pagsabayin ang bayan at simbahan.

Lumalim pa ang pag-unawa ko sa bokasyon, sa pakikibaka, at sa patutunguhan ng buhay ko. Pumasok ako sa San Jose Seminary pagkatapos ng EDSA 1. Ngayon, pakalipas ng maraming tag-init at tag-ulan, maglalabing-dalawang taon na akong pari sa July 10, sa aking pagbalik-tanaw, nakita ko kung paano tumawag si Hesus sa akin. Ngayon, may isa rin akong kapatid na matapos ang 6 na taong pagtrabaho sa Abu Dhabi Commercial Bank, mag-aapat na taon na rin sa seminaryo upang magpari, nakita ko kung paano tumawag si Hesus sa bawa’t isa at ipakita ito bilang isang bokasyon.

Mga kapatid, sa linggong ito, narinig natin ang pagtawag ni Hesus sa mga unang alagad niya. Bawa’t isa sa atin ay may kuwento ng bokasyon. Magandang sariwain, magandang pahalagahan. Ang lahat ay nagsimula sa mga pagkakataong hindi inaasahan.

2008-12-13T20:43:00.000-05:00

KAPISTAHAN ng PAGBIBINYAG KAY HESUS

ika-9 ng Enero 2005

Maraming paalala sa atin ang kapistahang ito. Hindi lamang upang palalimin natin ang ating kaalaman ukol sa binyag, kundi, upang tingnan din natin ang hamon na nakapaloob sa sakramentong ito. May isang pari na sa kanyang pagbibinyag ay isinakongkreto niya ang pangako ng bawa’t Kristiyano sa oras ng binyag. May malaki kasing tukso na mauwi sa isang hungkag na ritwal na lamang ang sakramento ng binyag—maraming ninong at ninang, mas abala sa pakimkim, mas abala sa handa at hindi rin makapasok sa tunay na diwa ng binyag. Sa gitnang bahagi ng pagbibinyag, may pangako tayo: ang pagtatakwil sa kasalanan at ang pagpapahayag ng ating pananampalataya. Minsan, ang paring ito ay pinalitan ang dating pormula sa pangako. Ang dati kasi ay:

“itinatakwil ba ninyo si satanas?”, “itinatakwil ba ninyo ang pang-aakit ni satanas?”, atbp. at, “sumasampalataya ba kayo kay Kristo...?”

Sa pagbibinyag ng pari, pinalitan niya ito ng:

“itinatakwil ba ninyo ang shabu?”

“itinatakwil ba ninyo ang pagiging makasarili?”

“itinatakwil ba ninyo ang pang-aapi sa maliliit?”

“Handa ba kayong mag-alay ng buhay para sa ating Simbahan?”

“Handa ba kayong magbigay na walang hinihintay na kapalit?”, atbp.

Tunay na ikinabahala ng mga tao sa loob ng simbahan. Oo nga naman. Sinong satanas ang itinatakwil natin? Baka akala natin ang satanas na ito ay isang tao. Ang satanas na ito ay nagsasangayon sa mga nagpapahirap sa ating lipunan—tulad ng shabu, ng makasariling ugali at iba pa. Tunay nga na ang pagsampalataya natin ay hindi lamang sa pag-recite ng credo, bagkus sa pagsunod sa kalooban ng Diyos sa ngayon at dito ng buhay natin—ang pagiging bayani at banal, ang pagsunod sa yapak ni Hesus.

Minsan pa, sa ating pagpapabinyag, alalahanin natin ang mga bagay na ito. Doon lamang natin mapapahalagahan ang kapistahang ito. Hindi sa maka-melodramatikong pagbigkas ng mga salita, hindi sa makasentimental na panonood ng mga simbolo sa binyag—kundi sa pagsasangayon ng liturhiya ng binyag. Nagsasalita ang sakramento ng Binyag ngayon.

2008-12-12T20:42:00.000-05:00

BAGONG TAON 2005

TULAY

Sa Mt. Samat, noong ika-27 ng Nobyembre ay nakilala ko sina Aling Mameng, 64 taong gulang, at si Wilson, 9 na taong gulang. Sila ay dalawa lamang sa humigit-kumulang na 15,000 Katolikong nagdasal, naglakad paakyat sa bundok, nagbalik-alaala, at nangarap. Sila ang naging tulay ko upang balikan ang nakaraan at mangarap sa isang mabiyayang bukas.

Sa pag-akyat ni Aling Mameng, binalikan niya ang alaala ng kanyang amang namatay sa digmaan. Hindi man niya naalala ang mukha ng kanyang ama, sa pamamagitan ng mga kuwento ng kanyang ina, nakilala niya ang katapangan ng kanyang ama. Tatlong taong gulang pa lamang si Aling Mameng nang makipaglaban ang kanyang ama at mamatay sa kamay ng mga Hapon. Alam niya, matapang ang kanyang ama. Alam ni Aling Mameng na sa bawa’t paghakbang niya sa bundok na ito, may mga natuyong dugo ng mga bayani ang nagdilig sa lupang kanyang sinilangan. Alam ni Aling Mameng na marami pang ibang katulad ng kanyang ama ay nagdilig din ng buhay sa peninsulang ito.

Sa isang bahagi ng pulu-pulutong na Katoliko ay si Wilson. Biyernes pa lang daw ay hindi na halos ito makatulog. Tulad ng ibang bata, ang pagpunta sa Mt. Samat ay parang sine, may dalang excitement. Hindi man halos ininda ang pagod, hindi man halos maintindihan ang pagsindi ng mga kandila, hindi man halos maunawaan ang dahilan ng krus sa bundok, nagpatuloy siya, nakasaya, nakiawat, at tiyak, nakidasal din.

Mga kapatid, ngayong bagong taon, ang ating Diyosesis ay nasa gitna ng mga Aling Mameng at mga Wilson. Napapagitnaan tayo ng kahapon at bukas na punong puno ng kabayanihan at kabanalan. Kabayanihan at kabanalan ng mga nauna sa atin at ng mga susunod sa atin. O marahil, wala talagang linya kung nasaaan tayo. Parang baybayin sa dagat, hindi mo alam kung hanggang saan ang lupa o hanggang saan ang dagat. Marahil nga ay kabilang pa tayo sa mga henerasyon nina Aling Mameng at Wilson. Ito ang lalong nagpapalalim sa kahulugan ng pagdiriwang ng Bagong Taon.

Hindi lingid sa kaalaman ng bawa’t isa ang nararanasang krisis ng ating bansa. Minsan, nauuwi tayo sa sisihan. Minsan pa nga, kasama ang Simbahan sa paglutas nito, katulad ng Pondo ng Pinoy ng Maynila at karatig lugar. Minsan, nakakasawa nang pakinggan ang mga balita ng katiwalian, ng kawalang-trabaho, kawalang-pag-asa, panloloko, at pag-aabuso sa buhay ng tao. Naitatanong pa nga minsan, bakit mura ang buhay sa isang bansang may mayamang tradisyon ng Kristiyanismo. Saksi tayo sa mga balita ng mga namumuno sa ating bayan na sangkot sa katiwalian at habang ginagawa nila ang panloloko ay may imahen pa ng Santo Niño at ng Mahal na Birhen sa kanilang mga opisina. Mas higit sa ano pa man, ang ating bansa ay nangangailangan ng mga bagong bayani at banal.

Kailangan natin ang isang pagpapanibago ng kahulugan ng kabayanihan at kabanalan. Hindi na katulad ng kabayanihan ng ama ni Aling Mameng, o ng iba pang nagbuhos ng dugo at buhay sa Death March, simula Mariveles hanggang Tarlac. Ang kabayanihan ay maipapakita natin sa katapatan sa paglilingkod bilang gobernador, congressman, mayor, barangay captain, kagawad, guro, pari, driver, mangingisda, magsasaka, tindera at kung nasaan ka sa ngayon at dito ng buhay mo. Maipakikita natin ang kabayanihan at kabanalan sa pagiging huwaran sa mga Wilson ng ating panahon. Marahil nagsisimula sa disiplina sa sarili, sa paggalang sa matatanda, sa pagiging tapat sa pagbabayad ng buwis, sa pag-iwas sa mga bisyo, sa pagiging isang honest na pulis, na politiko at mamamayan. Maipakikita natin ang kabanalan hindi lamang sa loob ng simbahan o sa pagsuot ng abito at belo at paghawak ng rosaryo. Kabanalan din ang pagsusumikap na damayan ang kapwang tunay na nangangailangan ng kalinga. Kabanalan din ang magpakumbaba at sundin ang kalooban ng Diyos, kahi’t hindi ka pari o madre.

Saan na tayo pupunta simula sa bagong taon na ito? May maibibigay tayo sa ating bansa. Ibang-iba ang Bataan – narito ang libu-libong bayani noong nakaraang pahanon. Narito ang maraming banal na nag-alay ng dugo para sa bayan. Narito ang maraming nagpasan ng krus upang magkaroon ng kalayaan ang ating bansa. Hindi tayo dapat mawala sa ugat ng kasaysayan. Ang ating Diyosesis ay maaring maging isang launching pad ng isang pangarap. Kaya natin ito. Hindi tayo pababayaan ng Diyos sa banal na pangarap na ito. Hnidi tayo iiwan ng mahal na Birhen sa landas ng buhay na ito.

Magiging mabiyaya ang taong ito kung pagsusumikapan nating baguhin ang mukha ng mga dati at nakaugalian na. Ngayon ang simula ng bagong pangarap. Ngayon ang unang hakbang sa mahabang paglalakbay tungo sa kabayanihan at kabanalan. Bawa’t isa ay may papel na gagampanan sa paglalakbay na ito. Gawin nating makahulugan ang pagdiriwang ng Bagong Taon. May higit pa sa mga paputok, may higit pa sa mga minsang hungkag na pagbabatian ng “Happy New Year!” Ito ang pagsamo ng ating peninsula – muling iaalay ang pangarap, muling patunayan ang kabayanihan at kabanalan. Ito ang tunay na Bagong Taon ng ating kasaysayan. Muli, Happy New Year!

2008-12-11T20:42:00.001-05:00

PASKO 2004

IYAK

May isang komunistang bansa na minsan ay ipinagbawal ang panganganak. Itinuring na isang isang malaking paglabag sa batas ang magkaanak sa bansang ito. Maraming sumunod. Maraming natakot. May mga hindi nakatiis, at sila’y nagkaanak. Nang malaman ng Komunistang pamahalaan na may mga nanganak, walang awa at walang pusong pinatay ang mga sanggol at mga magulang nito. Dugo at takot ang kulay ng kapaligiran.

Lumipas ang isang taon, dalawang taon, sampung taon. At wala nang isinilang na sanggol sa bansang ito, sa pagkakaalam ng pamahalaan. Isang araw, at katulad ng mga nagdaang araw, magrarasyon ng pagkain sa isang gymnasium. Nakapila ang mga tao sa loob ng gymnasium, habang sa labas ay patuloy ang pag-snow. Makakapal ang suot ng bawa’t isa, tahimik sa pila. Sa lamig, sa takot, sa gutom, hindi halos makita ang lungkot sa bawa’t mukha. Ang paminsan-minsang sigaw ng mga sundalo at tunog ng ikinakasang baril ang tanging maririnig. Sa loob ng gymnasium ay halos nakabibingi ang katahimikan. Habang tinatanggap ang rasyong pagkain ng humigit-kumulang isang libong tao sa loob, at habang nakaamba ang mga baril ng sundalo sa mga tao, isang iyak ng sanggol ang narinig at umalingawngaw sa gitna ng katahimikan ang iyak ng sanggol. Saan nanggaling ito? Bawal ang manganak dito, di ba? At nagkagulo sa loob ng gymnasium. Hanap dito at hanap doon ang mga sundalo. Mas maputla ang mukha ng mga tao. Makakikita na naman sila ng papatayin... At sa wakas, natagpuan ng mga sundalo ang inang namumutla sa takot habang pilit na niyayakap ang sanggol niya, tinatakpan ng kanyang dibdib ang bibig ng sanggol, nanginginig sa takot, di malaman ang susunod na gagawin. Itinago ng inang ito sa kanyang makapal na damit ang anak, paano nga ba niya iiwan ito sa bahay? Nagbakasakali siyang makalusot, gutom na siya, gutom na rin ang anak niya.

At dinala ang ina at ang sanggol sa gitna ng gymnasium. Nakatingin ang lahat, halos marinig ang sabay-sabay na buntong-hininga. Pinaikutan na ang mag-ina ng mga sundalo. Isang utos na lang mula sa commander nila, babarilin na ang mag-ina. Lumapit ang commander. Dahan-dahan ang paglakad. At nang malapit na sa mag-ina, biglang sinigawan ang mga sundalo. “Umalis kayo… hayaan ninyong umiyak ang sanggol. Kay tagal na nating hindi nakaririnig ng iyak ng sanggol. Pabayaan ninyong umiyak ang sanggol.” Nagulat ang lahat – ang ina, ang mga tao, ang mga sundalo, habang papalakas ang iyak ng sanggol na bumasag sa katahimikan sa loob ng gymnasium. Bawa’t mata’y may luha, bawa’t dibdib ay may kaba. Habang patuloy na umiiyak ang sanggol. O kay tagal na nga nilang hindi nakaririnig ng iyak ng sanggol! Simula noon, hindi na ipinagbawal ng pamahalaang ito ang panganganak. Isang iyak ng sanggol ang nagpalambot sa matitigas na puso.

Mga kapatid, mahigit nang dalawang libong taon ang nakalilipas nang isinilang ang isang Sanggol sa sabsaban. Ang pagdating Niya ay naging bahagi ng propesiya, ng mga hula at ng mga pangarap ng karamihan. Hindi lamang lampin ang nakabalot sa kanyang katawan, kundi, nababalutan din ng hiwaga ang Kanyang katauhan. Paano nga ba Siya naging EMMANUEL – ang Diyos na sumasaatin? Narinig din ba ng marami ang Kanyang iyak? Sa araw ng Pasko, muli nating balikan ang isang biyayang naririto lagi sa ating piling – ang pagkakatawang-tao ng Diyos sa atin. Isinilang ang pag-ibig ng Diyos, ang pinakadakilang handog sa atin ng Poong Maykapal. Pumasok ang Diyos sa ating mundo noong Unang Pasko. At patuloy Siyang nakakasama natin, ang Emmanuel.

Sa pamamagitan ng pagkakatawang-tao ng Salita ng Diyos, naisakongkreto ang salitang Pag-ibig. Pag-ibig ang dahilan kung bakit nilikha tayo ng Diyos. Pag-ibig ang dahilan kung bakit ipinadala ang Bugtong na Anak sa sanlibutan. Pag-ibig ang dahilan kung bakit inialay ng Bugtong na Anak ang Kanyang buhay para sa atin. Pag-ibig ang dahilan kung bakit patuloy Niya tayong ginagabayan hanggang sa wakas. Ito ang kahulugan ng Pasko – ang ipagdiwang ang Pag-ibig na ito, ang maging bahagi ng Dakilang Pag-ibig ng Diyos sa atin, ang maisalarawan ang Pag-ibig na ito sa ating araw-araw na buhay sa ating pakikipag-kapuwa. Ang laging ipagdiwang ang pagdating ng Mesisyas.

Hindi ba, mga kapatid, dapat lang nating laging buhayin ang ningas na ito sa ating buhay, araw man ng Pasko o karaniwang panahon? Hindi ba mas maganda kung lagi nating sinusuri ang ating relasyon sa Diyos at sa ating kapuwa?

Gusto mo bang laging naririnig ang Iyak ng sanggol? Baka nasa loob ng iyong sariling bahay – nang magloko si Bunso at nalulong sa masamang bisyo, minsan humingi siya ng tawad? Nang umuwi si Mulo sa bahay, mahina ang loob, wala pa ring trabaho, nang umiyak si Odet nang namatay ang kanyang pangalawang anak sa aksidente sa may Lucanin, nang sumigaw ang sambayanan sa panloloko ng mga nanunungkulan at ginagawa silang bobo sa mga pangako bago maghalalan, nang umuwi si Jessica galing sa Singapore at nangakong hindi na iiwan ang mag-anak, nang bumalik si Abet galing sa hindi malamang kaguluhan sa isip niya at nangakong maglilingkod muli sa bayan ng Diyos, nang maghawak-kamay tayo sa pag-awit ng “Ama Namin”, at marami pang iyak ng buhay sa gitna ng atubiling panahon.

Patuloy nating pakinggan ang bawa’t isa. Patuloy nating balikan at suriin ang mga pangako nating maging alagad Niya. Patuloy nating palalimin ang kapatiran bilang mga Anak ng Diyos. Ito ang diwa ng Pasko. Ito ang kahulugan ng pagbabatian ng “Maligayang Pasko” – ang masayang pagsasa-ngayon ng Pag-ibig ng Diyos sa ating lahat. Ito ang dahilan kung bakit naririto tayo ngayon, ang bayan ng Diyos na naghihintay ng pag-ibig ng bawa’t isa. May higit pa sa pagbabatian sa araw na ito. May malalim na sigaw ang puso – Pag-ibig! Sa muli nating pagbabatian ng “Maligayang Pasko!”, alalahanin natin ang unang Iyak sa sabsaban na nagpabago sa takbo ng kasaysayan. Bawa’t isa sa atin ay may sabsaban na naghihintay ng Muling Pagsilang ng Pag-ibig. Ipadama natin sa salita at gawa ang Pag-big na ito sa bawa’t isa. Maligayang Pasko!

2008-12-10T20:41:00.000-05:00

SI ATO’

Ikatlong Linggo ng Adbiyento

Maraming nakakikilala kay Ato’ sa parokya. Halos lahat ay may kuwento sa kanya. Parang ala-Forrest Gump pa nga. May kapansanan si Ato’ – makikita sa paglakad niya. Ganoon pa man, masayahin, laging may joke, laging may ngiti, laging nagsisimba. Ano ang mundo para kay Ato’? Isang mundo na may pag-ibig, may pag-asa, at may hamon. Minsan nang dinalaw niya ako at humingi ng alay (bigas, de lata o kahi’t instant noodles), may handa siyang joke. Bakit daw may mga taong malungkot – ang sagot niya, kasi may mga taong kuripot. Kapag hindi daw bukas ang tao sa pagtulong, may mga taong malungkot, kasi daw nilikha tayong nag-aalay, tulad ni Hesus.

Sa ilan, isang iskandalo si Ato’. Kapag tinatamaan tayo ng mga pangaral, itinuturing nating isang iskandalo ang nangangaral – hindi ayon sa gusto natin ang naririnig, hindi ayon sa ating panlasa. Nakakaiskandalo sa ating mundo. Noong panahon ni Juan Bautista, ano ang nakita nila sa kanya? Isang iskandalo – kumakain ng balang at pulot-pukyutan, nakadamit ng balahibo ng kamelyo, at higit sa lahat – ipinangangaral ang ayaw nilang marinig – mga ulupong, mga mapagpaimbabaw, magsisi sa mga kasalalan. Isang iskandalo si Juan. Ayaw nila kay Juan, ayaw natin kay Juan sapagka’t tinatamaan tayo. Gaonoon din kay Jesus – ayaw nilang may mas magaling sa kanila, ayaw nating may mas mataas sa atin, ayaw natin, kung ganoon, ang Adbiyento.

Kailangan natin ang mga katulad ni Ato’ upang mapaalalahanan tayo ng ganda ng mundo at ng plano ng Diyos. Kailangan natin ang iskandalong dala nina Juan Bautista at Ato’ upang malaman natin na ang landas ng Muling Pagsilang ni Hesus ay dapat matuwid, upang ang mundo ay mamulat sa mga karumal-dumal na epekto ng katakawan sa kaban ng bayan, ng epekto ng pag-aabuso sa kalikasan, ng pagbabago upang maging kawangis tayo ng Maylikha. Kailangan natin ang iskandalong dulot ng pag-ibig upang isilang ang Adbiyento sa puso natin.

Isang araw, nangarap ako na si Ato’ ay nasa unahan ng simbahan bilang isang Lay Minister. Alam kong maraming aalis. Pero natitiyak ko, si Hesus ay nasa loob ng simbahan, pinapalakpakan si Ato’ sa pagbibigay-buhay kay Juan Bautista, sa pagpapa-alaala na dapat ganito at dapat ganoon ang buhay kung nais nating sumunod kay Jesus. Si Ato’ at si Juan Bautista: mga propeta ng tunay na diwa ng Muling Pagsilang, ng Pasko

2008-12-09T20:41:00.000-05:00

Si UNO at iba pa…

KAPISTAHAN NG KRISTONG HARI

Si Uno. Ang pangalan talaga niya ay Avelino. Siya yong 12 taong gulang na batang minsan ay nai-homily ko sa inyo na nagsa-shine ng sapatos sa Cubao, na humina ang kita nang mauso ang mga instant shine na nabibili sa mga malls. Uno ang tawag sa kanya ng kanyang nanay kasi panganay siya. Apat silang magkakapatid, panay lalaki. Ang tawag din sa kanila ng nanay nila ay dos, tres at cuatro.

Minsan ay dinalaw ko si Uno sa kanilang bahay sa Parang, Marikina na isang apostolate area ng mga seminarista sa San Jose, mga taong 1990. Naabutan ko ang nanay nila. Naglalaba. Labandera siya.

P 150 ang bawa’t laba niya, may plantsa na yon. Sa mga bahay sa katabing subdivision siya kumukuha ng labada. Kung 3 bahay ang napagsisilbihan niya, masuwerte na daw. Basta kaya niya, para sa kanilang mga anak. Ang asawa niya ay karpentero. Dating security guard sa isang pabrika , kaya lang tinanggal kasi Katoliko siya. Ayaw daw nila ng mga Katoliko kasi nagra-rally. Ewan ko kung totoo talaga ito pero yon ang bali-balita ng mga kapwa trabador niya. Nakausap ko rin siya. Pa-extra-extra sa mga ginagawang bahay minsan hanggang Antipolo. Pareho sila ng dahilan ng asawa. Ang pagpupunyagi nila ay para sa kanilang mga anak. Upang matupad ang kanilang mga pangarap – ano man yon, di ko na inusisa. Ang mahalaga, gusto nilang magbanat ng buto para sa kanilang pamilya.

Sa aming pagninilay sa seminaryo, iba ang sharing na napagnilayan ko sa pamilya nina Uno. Hindi talaga karpentero ang tatay niya. Hindi talaga bahay ang ginagawa niya. Ang ginagawa niya ay isang lipunan, isang bansa. Hindi talaga karpentero ang tatay niya. Ang bawa’t martilyo at lagari at paghahalo ng semento ay pagbuo ng isang pangarap, pagbuo ng isang pag-asa sa lipunang aandap-andap ang pakikipagkapuwa tao at pagsasabuhay ng pagiging Kristiyano. Ang nanay ni Uno? Hindi talaga labandera ang kanyang nanay. Hindi mga damit ang nilalabhan niya kundi mga kasalanan ng lipunang mahirap ipakilala ang Diyos. Mga kasalanan ng isang bansang sa halagang P200.00 ay kayang ibenta ang boto. Mga kasalanan ng isang bansang madaling makalimot sa kasaysayan, isang bansang laganap ang krimen, imoralidad at pang-aapi sa mga maliliit na katulad nina Uno.

Sila ang mga inspirasyon ko sa kapistahan ng KRISTONG HARI. Hindi man nila binabanggit na si Kristo ang Hari nila sa buhay, sa pakikipagniig ko sa kanila, mas nakikita ko ang pagiging malapit nila sa Diyos. Wala na silang inaasahang iba kundi ang Diyos. Mga kapwa manggagawa sa ubasan ng Diyos na di ko mawari kung nalalaman pa natin sa gitna ng mga makabagong teknolohiya na tayo ay pansamantala lamang na nabubuhay dito sa lupang ibabaw. Si Uno, ang kanyang tatay na karpentero, ang kanyang nanay na labandera, sila ang mga tahimik na naglalakbay sa landas na ang tawag ay Buhay. Sila ang mga tahimik na napapabayaan ng lipunan pero patuloy ang pagpupunyagi para maabot ang mga pangarap – sa abot ng kanilang makakaya, walang panlalamang sa kapwa, may kapayapaan sa gitna ng di-katiyakang pag-ikot ng gulong ng buhay.

Tayo, mga kapatid, para saan at para kanino ang pagpapagod natin? Para ba ito sa sarili lamang, sa lipunan, o sa bansa at Simbahan? Mga kapatid, alalahanin natin ang mga katulad nina Uno. Kung tunay ang pagsunod natin kay Hesus, dapat, sa iba’t ibang yugto ng buhay natin, makita ang sakripisyo, ang paninindigan sa panig ng katotohanan at katarungan, sa pagiging mabuting Katolikong may dangal, sa salita at gawa, ang malalim na pagtingin sa ating buhay – pananampalataya upang ipanganak din ang mga bagong Jesus sa ating lipunan na nagmula sa isang marangal na angkan ng mga katulad nina Uno.

2008-12-08T20:40:00.000-05:00

SI YAEL, ANG MUSLIM CAP at ang ADBIYENTO

Maraming nagtaka nang makita nila na meron akong isang Muslim cap. Alaala ng isang kaibigan, si Yael (hindi tunay na pangalan). Hindi na ito ang original na souvenir niya sa akin. Nawala na ang original na cap. Matalik kong kaibigan si Yael noong 2nd year college kami sa Bicol, sa ROTC, (CMT na yata ngayon?), 1978 noon. Dayo sila sa Bicol. Ang mga magulang niya ay nagtitinda ng mga perlas galing sa Mindanao. Basta Mindanao. Ganoon lang. Naging kaibigan ko na rin ang mga magulang niya at 2 kapatid. Umalis sila at bumalik sa Mindanao at hindi ko na siya nakasabay mag graduate.

Simula 1978 hindi na kami nagkita hanggang noong 1992, sumali ako sa isang nationwide songwriting contest, bagama’t hindi ako nanalo, nakasama ako sa 10 finalists. Nakalagay ang aking litrato sa Inquirer. Makalipas ang 2 linggo, may bisita ako sa seminaryo. Si Yael. Pagkatapos ng 14 taon nagkita kami. 2 linggo daw siya sa Maynila at nagpasyang hanapin ako. Maraming pag-aalinlangan. Pareho kami nag-alinlangan kung siya nga o kung ako nga. Pangalan ko lang ang pinanghawakan niya. At ang nunal lang niya sa may kaliwang bahagi ang naalala ko. Pareho na mataba. Maraming nagtaka sa seminaryo. Ano ang ginagawa ng isang Muslim sa seminaryo. May mga pangamba. Una daw, nag-alinlangan siya. Lalo na nang mabasa niya na ako ay isang seminarista. Sabagay noong nasa college kami, hindi naman namin pinag-uusapan ang relihiyon. Sabi niya, baka mas mangingibabaw ang pagkakaibigan namin kaysa pagkakaiba ng relihiyon. Kasama na siya ng isang grupo na hindi nakikipagkaibigan sa pamahalaan. Marami na kaming pagkakaiba. Matingkad na sa akin ang pagiging Katoliko. At siya rin, sa kanyang Allah. Ang isang pinag-usapan namin ay tungkol sa sitwasyon namin noon. Inirereklamo niya ang kapayapaan sa Mindanao. Ang kanyang 12 taong gulang na anak ay baka maging sundalo na rin. Totoo nga kasi noong isang taon, may isang TV documentary tungkol sa mga batang sundalo sa Mindanao. Magkaiba kami ng pananaw dito. Pero ang punto ay iisa. Pareho kami naghahangad ng kapayapaan. Ang hanap niya ay kapayapaan ng Muslim na makipamuhay kasama ang mga Kristiyano. Ibinigay niya sa akin ang isang muslim cap bilang alaala na kahi’t magkalayo kami, pag nakikita ko ang muslim cap na bigay niya, hiling niya ang aking panalangin sa aking Diyos, at siya sa kanyang Allah – panalangin para sa kapayapaan.

Marahil may pagkakaiba. Pero sa aking palagay, kapag hinanap natin ang pagkakaiba, laging meron. Pero pwede rin nating hanapin ang pagkakapareho. Muslim man o Kristiyano, iisa ang hangarin - kapayapaan. Sa Unang linggo ng Adbiyento, nais kong hintayin ang pagsilang ng isang bagong sabsaban sa ating puso – ang pagsilang muli ng Prinsipe ng kapayapaan sa ating makabagong sabsaban – sa ating puso.

2008-12-07T20:40:00.000-05:00

“Something Went Wrong on my Way to Heaven…”

LUCYLLE

I first came to know Lucylle when I was waiting for a ride along Cubao. She was a teenager, about 16 or 17 years of age. She was cute. And her hair seemed to fly as the buses pass the place where we were standing. She wears a ready smile, yet her face was as lonely as a cold night. Yes, she was attractive and seemed to cast a spell when she turned away. She was limping. She had only one real leg, the other was made of wood. She met an accident which I could not understand. And her bag of heavy belongings never seemed to bother her – an empty bottle, several baby clothes, an old sweater and a small pillow. She said her baby was in a wooden crib somewhere in the busy streets or maybe near the wet market. I couldn’t remember exactly. What was left with me was the aura of a lost child, of a lonely voice, pleading for help, and as if longing to be heard and understood. But her voice was swallowed by the busy street.

Lucylle left the province. She was made to believe that she will work as a saleslady in a big department store, but it was a lie. She ended up as a domestic helper. She left her employer after a year. And the baby she was pleading to be helped was the daughter of one of her employer’s sons. And she has nowhere to go. She lives with the other lucylles in the busy city. As she left my sight, I could only remember her words: she was willing to die for her baby; she was ready to sacrifice for her baby…. She was willing to walk along this busy road called Life, literally with one leg, , symbolically, she was ready to walk despite the obstacles and was willing to give her all… She was Lucylle.

After my last Sunday Mass, and after dinner, I would spend my time, maybe an hour or two, watching TV, or opening my emails, amidst the comfort of my room. And despite the concerns and demands of my ministry, I thank God for letting Lucylle pass the road I am traveling. For inspiration, for strength, for a humbling experience - for the many lucylles out there. It was not a wrong turn afterall…

2008-12-06T20:39:00.000-05:00

ka-23 Linggo sa Karaniwang Panahon

Mateo 18, 15-20

Sa isang parokya na napuntahan ko, nagkaroon ng gulo sa isang pamilya. Isang kaso ng "incest". Nagsimula kong malaman ang kuwento sa pamamagitan ng Misang Batibot. Ang batang si X ay laging gusto akong yakapin at parang may laging gustong sabihin. Nang malaman ko ang kanyang gustong sabihin, ang lahat ay parang isang bombang sumabog sa aking harapan. Nasa grade 3 si X. At ang alam niya, pati ate niya ay may ganoon ding karanasan. Kinausap ko muna ang ina at hindi ako nagpahalata. Pero nabuking ako kasi matagal na pala niyang alam ang lahat. Nagalit pa nga sa akin kasi nakikialam ako. Sa maikling salita, hindi siya papayag na malaman ito ng marami kasi "nakakahiya raw". Kinuha ko ang tulong ng ilang malapit na kaibigan. Sa madaling salita, nakakulong na ang ama at lumipat ng tirahan ang pamilya, at ang mga batang biktima ay nasa mabubuting kamay na.

Likas yata sa mga Pilipino ang maglagay ng bakod sa sariling pamilya. "Huwag kang makialam". "Buhay namin ito." At iba pang uri ng pagbabakod. Mga kapatid, sa araw na ito, may isang mahalagang pahiwatig ang ating Panginoon: Kabilang tayo sa isang komunidad. Ang ating relihiyon ay hindi isang "ako at ang aking Diyos" lamang. Ang pagiging Katoliko ay hindi lamang isang personal na relasyon sa Diyos. Nagkakaroon ng mukha ang lahat kasi may ibang "ako", may mga "ikaw" sa ating kapaligiran. May mga kapwa tayo sa ating kapaligiran. Ang kapaligiran na ito ay ang ating tahanan, komunidad, at iba pang samahan. Paano mo nga naman masasabing mahal mo ang Diyos kung hindi mo mahal ang iyong kapwa? Madalas pa nga nating awitin na "walang sinuman ang nabubuhay para sa sarili lamang, walang sinuman ang namamatay, para sa sarili lamang. Tayong lahat ay may pananagutan sa isa't isa..."

Ang pagtutuwid na tinutukoy ni Hesus ay hindi upang ikondena ang isang nagkamali, kundi upang, maibalik muli siya sa komunidad; upang maisaayos muli ang kanyang buhay at relasyon sa kapwa at sa Diyos. May pananagutan tayo sa bawa't isa. Pero higit sa lahat, may pananagutan tayo sa Diyos. Ang itinatag ni Hesus ay hindi mga eksklusibong grupo kundi isang pamayanan na nagdadamayan, sa hirap a

2008-12-05T20:39:00.000-05:00

PATAWAD!

Minsan, sa pagdalaw ko sa mga matatanda at mga maysakit na hindi na makapunta sa simbahan, ginulat ako ni Mang X. Matagal na siyang nasa higaan, hindi na makabangon. Lagi na lang siyang nakahiga, doon na pinakakain, doon na lahat - ang mundo niya sa 24 oras ay isang kahoy na higaan. Mahina na, halos hindi na maigalaw ang mga kamay. Ito lagi ang "eksena" na inaabutan ko tuwing dadalawin ko siya. Pero, kapag ang pinag-uusapan ay ang panganay niyang kapatid na lalaki, bigla siyang lumalakas. Ang dahilan? - hindi niya pinatatawad ito. May matagal na silang away. Bagama't pinatawad na siya ng kapatid niya, ayaw itong tanggapin ni Mang X. Kaya kapag napupunta sa kanya ang usapan - sa hindi ko maipaliwanag na dahilan, bigla siyang lumalakas, nanginginig pa nga - sa galit. Naisip ko tuloy minsan, kapag may hindi ka pinatatawad - lumalakas ka. Oo. Kagagawan ito ng demonyo, upang tumagal ang buhay mo at upang bigyan mo ng papuri ang diyos ng kadilimian. Kung tutuusin, ayaw ka niyang bigyan ng katahimikan, ng kapayapaan ng puso. Kapag laging ganito, ang buhay mo ay nasa ilalim ng kapangyarihan ng kadiliman.

Mga kapatid, pagpapatawad ang tema ngayon. Hindi upang yakapin lang natin ang mga kasamaan na natanggap natin o kaya ay balewalain na lamang ang mga gumawa sa atin ng masama. Kung babalikan natin si Papa Pablo II, at ang muntik nang makapatay sa kanya na si Mahmet Ali Agca. Ikinulong si Mahmet Ali Agca pero dinalaw siya ng Papa nang gumaling na siya, pinatawad, pero nanatili si Mahmet sa kulungan. Ang pagpapatawad ay laging nakabatay sa katarungan.

Sa iba't ibang yugto ng buhay natin, maaring tayo ay nangangailangan ng pagpapatawad o tayo mismo ang magpapatawad. Lagi nating alalahanin si Hesus na nagbigay sa atin ng halimbawa. Ang pagpapatawad ay isang pagkakataon ng pagbabagong buhay. Hindi upang magkondena, kundi upang bigyan pa ng isang pagkakataon ng bagong pag-asa. Ito ang nagpapaiba sa atin sa mga nilikha ng Diyos - ang kakayahang magpatawad, ang kakayahang magbigay ng bagong pag-asa sa kapwa - walang labis, walang kulang. Ang pagpapatawad ay hindi lamang sa nguso, kundi laging nasa puso.

Ipagdasal natin ngayon ang mga nagawan natin ng sama ng loob, at hilingin sa Diyos ang biyaya ng pagpapatawad....

Amen.

2008-12-04T20:39:00.000-05:00

GATE PASS

Setyembre 18

ika-25 Linggo sa Karaniwang Panahon

Kapag may gate pass tayo sa isang gusali o lugar, parang ang pakiramdam natin ay mas mataas tayo sa ibang wala nito. Simple lang ang dahilan: mas malakas tayo sa iba kasi ang iba ay walang gate pass o kaya dadaan sa mahabang daan o marahil ay kasama tayo sa mga espesyal na panauhin.

Naalala ko itong estilo ng gate pass sa Ebanghelyo natin ngayon. Una, hindi tungkol sa hidwaan ng mga empleyado ang Ebanghelyo. Kung tutuusin, nagkasundo ang may-ari ng lupa tungkol sa upa na ibibigay niya sa mga trabahador, bagama't may iba't ibang oras sila sa trabaho. Kaya sa oras ng bigayan ng upa, natanggap nila ang napagkasunduan. Pero ano ang nangyari sa huling bahagi ng kuwento? Gusto ng mga nagtrabaho nang maaga na mas mataas ang tatanggapin nilang sahod kaysa mga huling nagsimula. Ano ang nangyari? Nagkaroon ng inggit ang mga trabahador na ito. Nakalimutan nila ang kagandahang-loob ng may-ari ng lupa na malaya siyang magbigay ng tulong sa kahi't kaninong nagtrabaho sa kanya. Ito ang "gate pass mentality" ng marami sa atin Hindi porke matagal na akong naglilingkod sa simbahan ay mas malakas na ako sa Diyos. Ang Diyos lamang ang may kalayaang pumli ng pagkakalooban Niya ng biyaya. Ang pagbibigay Niya ng biyaya ay hindi sapagka't mas malakas tayo sa iba, kundi ayon sa Kanyang dakilang Puso. Kahi't na iyong mga huling naglilingkod sa Kanya - bibigyan Niya ng biyaya ayon sa Kanyang paraan. Hindi nangangahulugang magpahuli na lang tayo: gumawa nang gumawa ng kasalanan at saka na ang pagsisisi o kaya'y ipagpaliban na muna ang paggawa ng mabuti, tutal, pwede naman palang sa huli na lang magsisi. Mas inilalayo natin ang loob sa Kanya kung ganito ang pananaw natin. Ang mahalaga ay ito: ang Diyos ay nagbibigay ng biyaya sapagka't Diyos Siya at hindi natin isinasama sa ating remote control. Ang mahalaga ay patuloy tayong naglilingkod at sumusunod sa Kanya sapagka't ang pagsunod sa Kanya ay hindi nakapaloob sa ating sariling orasan.

Kalimutan natin ang mga gate pass ng pananampalataya. Kalimutan natin kung tayo ay mas maagang nagbago o mas huli. Ang mahalaga ay nagbago tayo. Bahala na ang Diyos na gumawa ng Kanyang sariling paraan, sa Kanyang sariling panahon.

Amen.

2008-12-03T20:38:00.001-05:00

SETYEMBRE 25

ika-26 na Linggo

Mt 21, 28-32

Alin sa dalawang anak na lalaki ang naging kaaya-aya sa kanilang ama? Isang anak na matapos mangako ay hindi tutuparin ang kanyang pangako at isang tumangging magtrabaho pero pagkatapos ng ilang panahon ay pumayag ding magtrabaho. Siyempre, alam na natin kung sino. Sino sa atin ang magiging kalugud-lugod sa mata ng Diyos - matapos na mangakong maging Kristiyano ay hindi naman tutuparin ang pagiging Kristiyano - laging sa salita lamang. Mas mabuti pa ang minsang nahulog sa balon ng kasalanan at pagkatapos ay muling nagsumikap na magbago.

Mga kapatid, huwag nating kalimutan ang isa pang napakahalagang tauhan sa Ebanghelyo nganon - ang ama ng 2 lalaki. Ang kanyang tiyaga sa paghihintay na magbago ang kanyang mga anak. Siya ang Diyos, matiyagang naghihintay kung kailan tayo babalik sa Kanya. Naalala ko ang isang kuwento - si Hesus, malungkot daw sa pintuan ng langit. Bakit? Ang tanong ni Pedro. Kasi, sabi Niya, hinihintay ko si Hudas. alam ko, isang araw, babalik siya.

Sa araw na ito, huwag nating kalimutan ang matiyagang paghihintay ng Diyos sa atin. Siguro, nangako tayong babalik na sa Kanya, pero sa iba't ibang yugto ng buhay natin, kinalimutan natin Siya. O kaya ay iniwan sa isang sulok ng ating buhay. Alalahanin natin, naghihintay Siya.... Hindi pa naman huli.

2008-12-03T20:38:00.000-05:00

OKTUBRE 2

Minsan, sa isang pahayagan dito sa New York ay naiulat ang pagsasara ng isang parokya kasi bankrupt na daw. Hindi ko nais bigyan ng pansin sa ngayon ang relasyon ng pananalapi sa pagbubukas o pagsasara ng isang parokya. Ang nais kong bigyan ng pansin ay ang mga sinabi ng mga tao: ang nangingibabaw na dahilan ay ang NAKARAAN nila. Sabi nila, ilang daang tao na ang nagkaroon ng mahal-banal na relasyon sa Diyos dahil sa kanilang pagsisimba dito? gaano karami na ang naging Kristiyano kasi may simbahan dito? Gaano karami na ang nakatanggap ng absolusyon sa kanilang mga kasalanan kasi may simbahan dito? Pati ba naman ang pananamplataya nila ay nakakahon na rin sa takbo ng negosyo na porke lugi na ay kailangang isara na? Ilan lang ito sa mga hinaing ng mga taong parokyano sa lugar na ito. Binanggit pa nga ng ilan na maraming ipinadalang misyonero dito upang ipagpatuloy ang pagpapakilala kay Hesus, pero ano ang ginawa nila? Sa matalinghagang pananalita, ipinapatay daw nila ang mga ito sa pagsasara ng kanilang parokya.

Sa Linggong ito mga kapatid, muling ipinakikita sa atin ang isang allegory: Ang may-ari ng ubasan ay ang Diyos. Ang mga nangalaga sa ubasan ay ang mga namumuno dito, at ang mga ipinadala Niyang tauhan ay ang mga naunang propeta. At higit sa lahat, ang kanyang anak na isinugo at ipinapatay din ay si Hesus. Hindi lang ukol sa kasaysayan ang Ebanghelyo. Tungkol din ito, higit sa lahat, sa mga isinugo ng Diyos upang pangalagaan ang Kanyang Simbahan. Naalala ninyo si Fr. Neri Satur? Si Archbishop Oscar Romero? at iba pang modernong tao na ipinapatay kasi dala nila si Hesus upang ipagpatuloy ang misyon ng ebanghelisasyon?

Sa araw na ito, alalahanin natin ang mga naunang Kristiyano na nagbuwis ng buhay para sa atin - sa kahi't anong bahagi ng mundo naroroon ang ubasan ng Diyos. isang pag-aalaala na may kakambal na responsibilidad. Sa ngayon, ano na ang pangangalaga na ginagawa natin sa ating mga parokya? mga kumbento? mga komunidad? ang mga simbahan natin? Naaalala ba natin ang paghihirap ng mga nauna sa atin upang tamasahin natin ang kinatatayuan natin ngayon?

Sa pamamagitan ng Banal Na Misa, nawa'y patuloy nating hingin ang biyaya ng pasasalamat sa nakaraan, sa kasalukuyan at ang ating responsibilidad sa kinabukasan. Amen.

2008-12-02T20:37:00.000-05:00

OKTUBRE 9

Nakakapagtaka, hindi dumalo ang mga inimbita ng hari. Iba't iba ang kanilang mga dahilan. Noong panahong iyon, laganap din ang mga naghihirap, marami rin ang mga walang makain. Hindi ba't marami ring sumusunod kay Hesus noon kasi hinihintay nilang muli ang pagpaparami niya ng tinapay para makakain sila ng libre? O baka ibang panahon ang nasa talinghaga, o kaya, ay ayaw nila sa hari, o kaya, wala silang damit sa handaan. Pero hindi iyon ang punto ng kuwento. Ang isang nag-aanyaya lalo na sa kasalan ay bihirang isnabin. Mahalagang okasyon ito. At ginamit ito ni Hesus, ibig sabihin, lahat ng agam-agam na nabanggit ay pawang pekeng dahilan lang.

Nakakapagtaka, maraming inanyayahan si Hesus, kakaunti ang tumugon. Marami ring dahilan, kadalasan ay personal na dahilan, at hindi inisip ang pangkalahatang bunga nito. May mga tumugon nga, pero hindi handa. May mga tumugon nga pero peke ang dahilan, kaya hindi rin tumagal. May mga tumugon nga, pero nanloko naman. Ang paanyaya ay para sa atin - hindi lang sa pagpapari o pagmamadre. Nagkakamali tayo. Ang paanyaya ay upang maging alagad Niya, sa ngayon at dito ng buhay natin. Upang maging Kristiyano, sa salita at gawa, sa panlabas at panloob.

Nakakapagtaka, marami pa rin ang hindi naniniwala. Para sa ilan, wala naman daw laman ang tabernakulo. Para sa ilan, ang lahat ay hungkag na ritwal lamang. Ang ilan ay nagsasabing panay batas lang ang Simbahan. Ang ilan ay nagsasabing nagsasayang lang daw ng panahon.

Hindi nakakapagtaka, hanggang ngayon, patuloy ang paanyaya ni Hesus sa Kanyang piging. Amen.

2008-12-01T20:36:00.000-05:00

NOBYEMBRE 13

Mga kapatid, kakaiba ang Ebanghelyo ngayon. Parang alkansiya. Nag-iwan ng yaman ang isang tao sa kanyang tatlong alipin. Siguto, mas maiintindihan natin ang pagiging masinop ng ikatlong alipin. Kailangang itago ko ito, pag-ingatan. Pero iba ang nasa isip ng Diyos. Gusto Niya ang tubo, ng resulta, kaysa iwan sa baul ang yaman.

Ito ang buhay natin. Ano kaya ang gagawin natin kung kaharap na natin ang Diyos? At tatanungin tayo. Hindi ba binigyan kita ng kakayahang umawit? Marami ba ang nakaalala sa Akin nang umawit ka? Hindi ba binigyan kita ng kakayahang gumawa ng bahay? Marami bang lumapit sa Akin kasi natulungan mo sila sa paggawa ng bahay? Hindi ba binigyan kita ng kakayahang magturo? Marami ba ang lumapit sa Akin nang ikaw ay nagturo? Hindi ba binigyan kita ng bokasyong magpari? Marami bang napalapit sa Akin nang ikaw ay magpastol sa kanila o lalong iniwan nila ang Simbahan? O baka larawan mo ang nakaukit sa kanilang puso kasi sinolo mo ang kakayahang iniwan ko sa iyo?

Sa isang mas malalalim na pananaw, marahil ito ang gusto ni Hesus: iniwan kita ng buhay. Marami ba ang nakakilala sa Akin sapagka't nakita nila Ako sa buhay mo? Nawa ang paalaalang ito sa atin ngayong Linggo ay magsilbing tagapukaw sa ating inaalagaang yaman - ang ating buhay. Amen